Polski English Français
Kongres Kobiet
Kongres Kobiet

  

Loading

Kim jest dla Rzeczpospolitej Polskiej kobieta w roku 2016?

Dodano: 4 lipca 2016

 

Następuje cementowanie roli kobiety jako opiekunki przede wszystkim rodzącej i wychowującej dzieci, a następnie opiekującej się wnukami i rodzicami – kosztem swoich ambicji zawodowych i samorealizacji.

Program Rodzina 500+, zapowiadane przez rząd obniżenie wieku emerytalnego, czy brak strategii wspierającej wejście na rynek pracy. Szczególnie naraża to pokolenie kobiet 20-30 letnich, które dostają dziś rozwiązanie, które przypomina sięganie po cukierki, które co prawda są smaczne, ale jak wiemy nie są zdrowe. To jest dawanie pozornego komfortu dziś i wpychanie w zależność i ubóstwo w przyszłości. Zapowiadane obniżenie wieku emerytalnego dotknie szczególnie kobiety – gdyż, zarabiając mniej, pracując krócej i żyjąc dłużej, ich świadczenie będzie skrajnie niższe – nawet o 40 proc.

Program Rodzina 500+

– Program Rodzina 500+ nie wpłynie pozytywnie na wzrost dzietności, choć taki jest jego cel. Jak pokazują badania więcej dzieci rodzi się gdy kobiety są aktywne zawodowo, bo wówczas czują się bezpiecznie i niezależnie! Decyzja o urodzeniu dziecka jest pozytywnie skorelowana z posiadaniem stabilnego i dobrze płatnego zatrudnienia. Stymulować ją zatem powinny rozwiązania wspomagające aktywizację zawodową rodziców, ale też powszechny dostęp do przedszkoli, żłobków, elastyczny czas pracy, możliwość pracy zdalnej.

(W Szwecji blisko 40 proc. dzieci do lat 3 uczęszcza do placówek opiekuńczych w czasie, gdy ich matki pracują zawodowo. Dla porównania w Polsce jest to tylko ok. 4 proc. czyli 10 razy mniej!)

– Poważnym zagrożeniem realizacji programu jest przede wszystkim dezaktywizacja zawodowa kobiet.

Zaczyna się w momencie założenie rodziny. Podczas gdy młodzi mężczyźni rozpoczynają pracę i zaczynają zarabiać, młode kobiety – odwrotnie. Częściej przestają szukać pracy, rezygnują z pracy i w konsekwencji stają się osobami długotrwale bezrobotnymi. Program 500+ połączony z innymi świadczeniami je do tego zachęca – zwłaszcza kobiety gorzej zarabiające, z niższymi kwalifikacjami, z małych miejscowości rezygnują z pracy, lub jej poszukiwania. Sama spotkałam się z takimi przykładami.

Już dziś skala bierności zawodowej kobiet jest ogromna, tylko 65 proc. kobiet w wieku produkcyjnym jest aktywna zawodowo. Najczęstszą przyczyną bierności zawodowej jest właśnie poświęcenie się obowiązkom rodzinnym i opiece nad domem – to 41,2 proc. przypadków. (BAEL 2015)

Dezaktywizacja kobiet spowoduje również odczuwalny negatywny skutek ekonomiczny. Pod koniec 2014 r. liczba kobiet, które po urodzeniu dziecka nie podjęły zatrudnienia, wyniosła 223 tys. W przeliczeniu na utracony wpływ do budżetu Państwa z tytułu samego podatku dochodowego 533 mln rocznie (1 miliard składek nie trafia do ZUS) to 10 proc. kosztów refundacji leków.

To niewiele mniej niż rocznie wydajemy na dożywianie dzieci (800 mln). To niewiele mniej niż w 2016 r. Państwo przeznaczy na program Mieszkanie dla Młodych (737 mln). To niewiele mniej niż przez 20 lat swojej działalności zebrała Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy (673 mln).Ta kwota się powiększy, jeśli ze względu na 500+ kolejne kobiety pozostaną w domu. Nie dysponujemy prognozami dotyczącymi tego efektu, ponieważ projektodawcy nie przedstawili pośrednich i bezpośrednich jego skutków.

– W mojej ocenie, nie mamy żadnych przesłanek, by sądzić, że Program rozwiąże realne problemy socjalne kobiet i rodzin, wynikające chociażby z braku pracy. Będzie miał natomiast szkodliwe skutki uboczne, o których mówiłam wcześniej.

Jaka droga jest lepsza? Taka, o jakiej mówimy od początku. Bezsprzecznie należy podejmować działania rozwiązujące problemy społeczne/socjalne, czy mające pozytywny wpływ na wzrost liczby urodzin, ale muszą to być programy przemyślane, kompleksowe, które starając się wyeliminować jeden problem, nie tworzą kolejnych – np. bierność zawodowa kobiet czy ich wykluczenie społeczne.

Mamy wiele przykładów sensownych rozwiązań stosowanych w innych krajach, rozwiązań, które wspierają pracujących rodziców.

W Holandii rodzice pracujący lub studiujący dostają wsparcia w opiece nad dziećmi. Wszystkie świadczenia, które mogłyby powodować dezaktywację zawodową rodziców zostały wycofane.

– W Niemczech istnieje uniwersalny zasiłek rodzinny, przysługuje na każde dziecko, ale ubiegać się mogą rodzice pracujący. Nie jest on zatem demotywujący do podjęcia pracy.

– W Wielkiej Brytanii mamy liczne programy dla rodziców, czy samodzielnie wychowujących dzieci New Deal for Single Parents, Childcare Element, czy programy skierowane do osób zamieszkujących spauperyzowane obszary (Action Teams for Job), i wszystkie zakładają wzrost zatrudnienia w tej grupie do 70 proc. (przy obecnym – 53 proc.). Dąży się przede wszystkim do ułatwienia podjęcia pracy rodzicom, bądź oferuje wsparcie finansowe na konkretne cele np. (konkretnie zwrot kosztów opieki przedszkolnej) dla pracujących rodziców.

– Zmienić to można tylko przez pomoc kobietom ukierunkowaną na wmocnienie ich obecności na rynku pracy. Programy socjalne Państwa muszą być spójne z tym strategicznym założeniem, jakim jest wzrost aktywności kobiet, nie zaś ich dezaktywizacja. To zagwarantuje godne życie kobietom i da pozytywny impuls całej gospodarce.

 

Anna Karaszewska – Ministra Pracy w Gabinecie Cieni Kongresu Kobiet, członkini Zarządu Stowarzyszenia Kongres Kobiet. Dyrektorka zarządzająca firmy Ingeus, konsultantka z zakresu zarządzania