Polski English Français
Kongres Kobiet
Kongres Kobiet

  

Czy kobiety rządzą polską wsią?

Dodano: 7 listopada 2014

Kadr z filmu Ranczo

Czy kobiety rządzą polską wsią? Czy warto zostać sołtyską? Jakie są szanse na pozostanie kobiet na wsi? Czy polityka państwa sprzyja ich aspiracjom i jak one to oceniają? Jaki jest stereotyp polskiej kobiety wiejskiej? Jak taki stereotyp kształtują nasze seriale?  

Choć sytuacja kobiet na wsiach nie jest łatwa, to badania naukowe pokazują bardzo pozytywne zmiany. Są województwa, gdzie sołtyski liczebnie przeważają nad sołtysami. Marginalizacja tej funkcji oraz zależność finansowa i instytucjonalna od władz gminy nie oznaczają braku wpływu na sprawy lokalne. Sołtyski dobrze wywiązują się z rosnących oczekiwań społecznych na ożywienie wsi, integrację mieszkańców i poprawę codziennego życia. Funkcja sołtyski stanowi dla kobiet trening kompetencji społecznych, szansę zyskania widoczności oraz zdobycia kapitału społecznego, może więc być trampoliną do kariery w lokalnych grupach decyzyjnych. Obecnie zaledwie około 9% osób, sprawujących funkcje wójta, burmistrza, prezydenta to kobiety.

Kim są aktywne, ambitne i charyzmatyczne kobiety, które zostają sołtyskami? Według badań ankietowych mają 40-70 lat, średnie wykształcenie, pracują we własnym gospodarstwie, w usługach lub są na emeryturze, rencie. Ponad połowa przyznaje, że czerpie wzorce aktywności z rodziny.

Próżno szukać ich obrazu w naszych serialach. Na dwieście siedemdziesiąt, zaledwie trzynaście zlokalizowanych zostało na wsi. Typowa serialowa kobieta wiejska to strażniczka kuchni, wścibska plotkara, zielarka-szeptunka, często uwikłana w alkoholizm i przemoc, ukazane jako naturalny element relacji damsko-męskich, zależna ekonomicznie od innych, rzadko kiedy aspirująca do zmian, a jeśli zaangażowana, to tylko w życie plebanii. Seriale, tworzone przez scenarzystów, znających wieś jedynie z wakacji, utrwalają błędne stereotypy w świadomości Polaków. Wyjątek stanowi „Ranczo” – ocenia prof. Beata Łaciak z UW - jedyny serial o ewidentnie feministycznym przekazie. Daje on przykład kobiet, które stają się katalizatorami zmian, pokazuje, jak zyskanie niezależności finansowej poprawia status kobiety w rodzinie.

Konferencja IRWiR PAN, 15.10.2014

Badania socjologiczne wykazują, że kobiety na wsi są lepiej wykształcone niż mężczyźni, a ich aspiracje rosną, stąd zapotrzebowanie na szkolenia, ale nie tylko. Podstawowe potrzeby kobiet na wsi to: praca zarobkowa, lepsza opieka nad dziećmi, zwolnienie z prac w gospodarstwie rolnym. Przesunięcie akcentów w polityce państwa ze szkoleń na inne ciekawe inicjatywy, takie jak spółdzielnie socjalne i grupy producenckie bardziej sprzyjałoby poprawie sytuacji kobiet zamieszkujących obszary wiejskie.

Tym i innym nowym trendom na wsi poświęcona została konferencja IRWiR PAN z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet Wiejskich – „Warunki życia i aktywność kobiet na terenach wiejskich w Polsce”, która odbyła się 15.10.2014

Ewa Maciąg